# newdoc id = 18536
# newdoc title = ГӀанди хӀор
# sent_id = 75371
# text = Гьеб буго Дагъистаналъул Болъихъ мухъалъул ва Буртиязул Ведено мухъалъул гӀорхъода, ГӀанди мугӀрузул жанубияб хьибилалда, ралъдал гьумералдаса 1869 метраялъ тӀадегӀан.ХӀоралъул тӀасияб рахъ - 2,4 км².
1	Гьеб	гьеб	PRON	pron	PronType=Dem|Person=3|Class=III|Number=Sing|Case=Nom	_	_	_	_
2	буго	букӀине	VERB	verb	VerbClass=III|Tense=Pres|VerbForm=Fin|Trans=Both	_	_	_	_
3	Дагъистаналъул	Дагъистан	PROPN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Gen|DeclType=3|Proper=Yes	_	_	_	_
4	Болъихъ	Болъихъ	PROPN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2|Proper=Yes|NameType=Place	_	_	_	_
5	мухъалъул	мухъ	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Gen|DeclType=2|Abstract=Yes	_	_	_	_
6	ва	базе	VERB	verb	VerbClass=I|Mood=Imp|VerbForm=Fin	_	_	_	_
7	Буртиязул	буртиязул	NOUN	noun	Case=Gen	_	_	_	_
8	Ведено	ведено	PROPN	propn	_	_	_	_	_
9	мухъалъул	мухъ	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Gen|DeclType=2|Abstract=Yes	_	_	_	_
10	гӀорхъода	гӀорхъода	NOUN	noun	Case=Loc|CaseSeries=1	_	_	_	_
11	,	,	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_
12	ГӀанди	ГӀанди	PROPN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2|Proper=Yes|NameType=Place	_	_	_	_
13	мугӀрузул	мегӀер	NOUN	noun	Class=III|Number=Plur|Case=Gen|DeclType=2	_	_	_	_
14	жанубияб	жанубияб	X	X	_	_	_	_	_
15	хьибилалда	хьибилаб	ADJ	adj	Class=III|Number=Sing|Case=Loc	_	_	_	_
16	,	,	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_
17	ралъдал	ралъдаб	ADJ	adj	Number=Plur|Case=Nom	_	_	_	_
18	гьумералдаса	гьумераб	ADJ	adj	Class=II|Number=Sing|Case=Abl	_	_	_	_
19	1869	1869	NUM	num	NumType=Card|NumForm=Digit	_	_	_	_
20	метраялъ	метра	NOUN	noun	Number=Sing|Case=Erg|DeclType=2	_	_	_	_
21	тӀадегӀан	тӀадегӀан	ADV	adv	_	_	_	_	_
22	.	.	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_
23	ХӀоралъул	хӀораб	ADJ	adj	Class=III|Number=Sing|Case=Gen	_	_	_	_
24	тӀасияб	тӀасияб	ADJ	adj	Class=III|Number=Sing|Case=Nom	_	_	_	_
25	рахъ	рахъ	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2	_	_	_	_
26	-	-	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_
27	2	2	NUM	num	NumType=Card|NumForm=Digit	_	_	_	_
28	,	,	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_
29	4	4	NUM	num	NumType=Card|NumForm=Digit	_	_	_	_
30	км²	км²	X	X	_	_	_	_	_
31	.	.	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_

# sent_id = 75372
# text = Гьеб лъугьана Харсум ва Кауха мугӀрул расалъиялъул гӀоразул лъим данде бакӀариялъул хӀасилалда.
1	Гьеб	гьеб	PRON	pron	PronType=Dem|Person=3|Class=III|Number=Sing|Case=Nom	_	_	_	_
2	лъугьана	лъугьине	VERB	verb	Tense=Past|VerbForm=Fin|AvarForm=PastSimple|Trans=Yes	_	_	_	_
3	Харсум	харсум	PROPN	propn	_	_	_	_	_
4	ва	базе	VERB	verb	VerbClass=I|Mood=Imp|VerbForm=Fin	_	_	_	_
5	Кауха	кауха	PROPN	propn	_	_	_	_	_
6	мугӀрул	мегӀер	NOUN	noun	Class=III|Number=Plur|Case=Nom|DeclType=2	_	_	_	_
7	расалъиялъул	расалъи	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Gen|DeclType=2|Abstract=Yes	_	_	_	_
8	гӀоразул	гӀоразул	NOUN	noun	Case=Gen	_	_	_	_
9	лъим	лъим	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=3|Abstract=Yes	_	_	_	_
10	данде	данде	ADP	post	PostType=Adv	_	_	_	_
11	бакӀариялъул	бакӀаризе	VERB	verb	VerbClass=III|VerbForm=Vnoun	_	_	_	_
12	хӀасилалда	хӀасилаб	ADJ	adj	Class=III|Number=Sing|Case=Loc	_	_	_	_
13	.	.	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_

# sent_id = 75374
# text = Гъоркьиял гъатазда температура букӀуна гӀага-шагарго 7-8 градусалда.
1	Гъоркьиял	гъоркьияб	ADJ	adj	Number=Plur|Case=Nom	_	_	_	_
2	гъатазда	гъат	NOUN	noun	Class=III|Number=Plur|Case=Loc|DeclType=2	_	_	_	_
3	температура	температура	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2	_	_	_	_
4	букӀуна	букӀине	VERB	verb	VerbClass=III|Mood=Ind|Tense=Past|VerbForm=Fin|Aspect=Perf|AvarForm=Constative|Trans=Both	_	_	_	_
5	гӀага-шагарго	гӀагашагарго	X	X	_	_	_	_	_
6	7	7	NUM	num	NumType=Card|NumForm=Digit	_	_	_	_
7	-	-	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_
8	8	8	NUM	num	NumType=Card|NumForm=Digit	_	_	_	_
9	градусалда	градус	NOUN	noun	Number=Sing|Case=Loc|DeclType=2	_	_	_	_
10	.	.	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_

# sent_id = 166370
# text = ГӀанди-хӀор, Кезенойам, - Дагъистаналъул Болъихъ мухъалъул ва Буртиязул Ведено мухъалъул гӀорхъода бугеб хӀор.
1	ГӀанди-хӀор	гӀандихӀор	X	X	_	_	_	_	_
2	,	,	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_
3	Кезенойам	кезенойам	PROPN	propn	_	_	_	_	_
4	,	,	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_
5	-	-	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_
6	Дагъистаналъул	Дагъистан	PROPN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Gen|DeclType=3|Proper=Yes	_	_	_	_
7	Болъихъ	Болъихъ	PROPN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2|Proper=Yes|NameType=Place	_	_	_	_
8	мухъалъул	мухъ	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Gen|DeclType=2|Abstract=Yes	_	_	_	_
9	ва	базе	VERB	verb	VerbClass=I|Mood=Imp|VerbForm=Fin	_	_	_	_
10	Буртиязул	буртиязул	NOUN	noun	Case=Gen	_	_	_	_
11	Ведено	ведено	PROPN	propn	_	_	_	_	_
12	мухъалъул	мухъ	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Gen|DeclType=2|Abstract=Yes	_	_	_	_
13	гӀорхъода	гӀорхъода	NOUN	noun	Case=Loc|CaseSeries=1	_	_	_	_
14	бугеб	рахитбугеб	ADJ	adj	Class=III|Number=Sing|Case=Nom	_	_	_	_
15	хӀор	хӀор	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2	_	_	_	_
16	.	.	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_

# sent_id = 166371
# text = Баянал Географиялъул баянал ва лъугьараб куц Рорхатал мугӀрузда бугеб ГӀанди хӀор ккола - Шималияб Кавказалдаго бищун кӀудияб ва бищун гъваридаб хӀорлъун.
1	Баянал	баянаб	ADJ	adj	Number=Plur|Case=Nom	_	_	_	_
2	Географиялъул	географиялъул	NOUN	noun	Case=Gen|Decl=2	_	_	_	_
3	баянал	баянаб	ADJ	adj	Number=Plur|Case=Nom	_	_	_	_
4	ва	базе	VERB	verb	VerbClass=I|Mood=Imp|VerbForm=Fin	_	_	_	_
5	лъугьараб	лъугьине	VERB	verb	Tense=Past|VerbForm=Part|Aspect=Perf|AvarForm=PastParticiple|Trans=Yes	_	_	_	_
6	куц	куц	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2	_	_	_	_
7	Рорхатал	борхатаб	ADJ	adj	Number=Plur|IntAgr=Plur|ExtAgr=Plur|Case=Nom	_	_	_	_
8	мугӀрузда	мегӀер	NOUN	noun	Class=III|Number=Plur|Case=Loc|DeclType=2	_	_	_	_
9	бугеб	рахитбугеб	ADJ	adj	Class=III|Number=Sing|Case=Nom	_	_	_	_
10	ГӀанди	ГӀанди	PROPN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2|Proper=Yes|NameType=Place	_	_	_	_
11	хӀор	хӀор	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2	_	_	_	_
12	ккола	ккезе	VERB	verb	Mood=Ind|Tense=Past|VerbForm=Fin|Aspect=Perf|AvarForm=Constative|Trans=Yes	_	_	_	_
13	-	-	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_
14	Шималияб	шималияб	PROPN	propn	_	_	_	_	_
15	Кавказалдаго	Кавказ	PROPN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Loc|DeclType=2|Proper=Yes|Clitic=Emp	_	_	_	_
16	бищун	бищун	PART	part	_	_	_	_	_
17	кӀудияб	кӀудияб	ADJ	adj	Class=III|Number=Sing|Case=Nom	_	_	_	_
18	ва	базе	VERB	verb	VerbClass=I|Mood=Imp|VerbForm=Fin	_	_	_	_
19	бищун	бищун	PART	part	_	_	_	_	_
20	гъваридаб	гъваридаб	ADJ	adj	Class=III|Number=Sing|Case=Nom	_	_	_	_
21	хӀорлъун	хӀорлъизе	VERB	verb	Trans=No	_	_	_	_
22	.	.	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_

# sent_id = 166374
# text = Жаниб лъим бакӀаризе гьениб сангар къанин чӀезабулеб буго, ракь багъариялъул хӀасилалда ччукӀун бачӀараб кьуроялъ.
1	Жаниб	жаниб	ADV	adv	Class=I	_	_	_	_
2	лъим	лъим	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=3|Abstract=Yes	_	_	_	_
3	бакӀаризе	бакӀаризе	VERB	verb	VerbClass=III|VerbForm=Inf|AvarForm=Infinitive	_	_	_	_
4	гьениб	гьениб	ADV	adv	Class=I	_	_	_	_
5	сангар	сангар	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2	_	_	_	_
6	къанин	къазе	VERB	verb	Trans=Yes|Clitic=Quot	_	_	_	_
7	чӀезабулеб	чӀезабизе	VERB	verb	Tense=Pres|VerbForm=Part|Aspect=Imp|AvarForm=PresentParticiple|Trans=Yes	_	_	_	_
8	буго	букӀине	VERB	verb	VerbClass=III|Tense=Pres|VerbForm=Fin|Trans=Both	_	_	_	_
9	,	,	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_
10	ракь	ракь	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2	_	_	_	_
11	багъариялъул	багъаризе	VERB	verb	VerbClass=III|Trans=No	_	_	_	_
12	хӀасилалда	хӀасилаб	ADJ	adj	Class=III|Number=Sing|Case=Loc	_	_	_	_
13	ччукӀун	ччукӀизе	VERB	verb	Trans=No	_	_	_	_
14	бачӀараб	бачӀараб	ADJ	adj	Class=III|Number=Sing|Case=Nom	_	_	_	_
15	кьуроялъ	кьуроялъ	NOUN	noun	Case=Erg	_	_	_	_
16	.	.	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_

# sent_id = 166375
# text = Гьава-бакъалъул шартӀал ХӀориниб бугеб лъел уровень хисула щибаб лъагӀалидаса лъагӀалиде, бассейналъуре рортулел атмосфериял аххакьазул къадаралда бан.
1	Гьава-бакъалъул	гьавабакъалъул	NOUN	noun	Case=Gen|Decl=3	_	_	_	_
2	шартӀал	шартӀал	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2	_	_	_	_
3	ХӀориниб	хӀориниб	PROPN	propn	_	_	_	_	_
4	бугеб	рахитбугеб	ADJ	adj	Class=III|Number=Sing|Case=Nom	_	_	_	_
5	лъел	лъим	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Gen|DeclType=3|Abstract=Yes	_	_	_	_
6	уровень	уровень	X	X	_	_	_	_	_
7	хисула	хисизе	VERB	verb	Mood=Ind|Tense=Past|VerbForm=Fin|Aspect=Perf|AvarForm=Constative|Trans=Both	_	_	_	_
8	щибаб	щибаб	PRON	pron	Number=Sing|Case=Nom	_	_	_	_
9	лъагӀалидаса	лъагӀел	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=Abl|DeclType=2	_	_	_	_
10	лъагӀалиде	лъагӀел	NOUN	noun	Class=III|Number=Sing|Case=All|DeclType=2	_	_	_	_
11	,	,	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_
12	бассейналъуре	бассейналъуре	X	X	_	_	_	_	_
13	рортулел	бортизе	VERB	verb	VerbClass=Plur|Tense=Pres|VerbForm=Part|Aspect=Imp|AvarForm=PresentParticiple|Trans=Both	_	_	_	_
14	атмосфериял	атмосфериял	X	X	_	_	_	_	_
15	аххакьазул	аххакьазул	NOUN	noun	Case=Gen	_	_	_	_
16	къадаралда	къадараб	ADJ	adj	Class=III|Number=Sing|Case=Loc	_	_	_	_
17	бан	базе	VERB	verb	VerbClass=III	_	_	_	_
18	.	.	PUNCT	PUNCT	_	_	_	_	_