# sent_id = 729 # text = Цо гӀункӀкӀги, гӀункӀкӀалъул васги гӀумру гьабулел рукӀанила гьабихъ. # text_ru = Поселилась как-то мышь с сыночком-мышонком на мельнице. # text_en = Once upon a time, a mouse settled with her little mouse son at a mill. 1 Цо цо PART part _ _ _ _ _ 2 гӀункӀкӀги гӀункӀкӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2|Clitic=Add _ _ _ _ 3 , , PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 4 гӀункӀкӀалъул гӀункӀкӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Gen|DeclType=2 _ _ _ _ 5 васги вас NOUN noun Class=I|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=1|Clitic=Add _ _ _ _ 6 гӀумру гӀумру NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2|Abstract=Yes _ _ _ _ 7 гьабулел гьабулеб ADJ adj Number=Plur|Case=Nom _ _ _ _ 8 рукӀанила букӀине VERB verb VerbClass=Plur|Tense=Past|VerbForm=Fin|AvarForm=PastSimple|Trans=Both|Clitic=Quot _ _ _ _ 9 гьабихъ гьабихъ NOUN noun Case=Loc|CaseSeries=2 _ _ _ _ 10 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 730 # text = ЦӀакъ берцинаб, сундулниги ургъел гьечеб, гӀумру букӀанила гьезул: сверухълъиялда гьезие квал-квал гьабизе кутулги рукӀинчӀила, кидаго гӀорцӀизегӀан кваназе квенги букӀанила. # text_ru = Стали жить они припеваючи: кошек поблизости не было, а еды всегда вдоволь. # text_en = They lived happily: there were no cats nearby, and there was always plenty of food. 1 ЦӀакъ цӀакъ ADV adv _ _ _ _ _ 2 берцинаб берцинаб ADJ adj Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 3 , , PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 4 сундулниги щибниги PRON pron PronType=Neg|Number=Sing|Case=Gen _ _ _ _ 5 ургъел ургъеб ADJ adj Number=Plur|Case=Nom _ _ _ _ 6 гьечеб гьечеб ADJ adj Class=III _ _ _ _ 7 , , PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 8 гӀумру гӀумру NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2|Abstract=Yes _ _ _ _ 9 букӀанила букӀине VERB verb VerbClass=III|Trans=Both|Clitic=Quot _ _ _ _ 10 гьезул гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Number=Plur|Case=Gen _ _ _ _ 11 : : PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 12 сверухълъиялда сверухълъи NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Loc|DeclType=2|Abstract=Yes _ _ _ _ 13 гьезие гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Number=Plur|Case=Dat _ _ _ _ 14 квал-квал квалквал NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2 _ _ _ _ 15 гьабизе гьабизе VERB verb VerbClass=III|VerbForm=Inf|AvarForm=Infinitive|Trans=Yes _ _ _ _ 16 кутулги кету NOUN noun Class=III|Number=Plur|Case=Nom|DeclType=2|Clitic=Add _ _ _ _ 17 рукӀинчӀила букӀине VERB verb VerbClass=Plur|Tense=Past|VerbForm=Fin|Polarity=Neg|AvarForm=PastSimpleNeg|Trans=Both|Clitic=Quot _ _ _ _ 18 , , PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 19 кидаго кидаго ADV adv _ _ _ _ _ 20 гӀорцӀизегӀан гӀорцӀизе VERB verb VerbForm=Inf|AvarForm=Infinitive|Trans=Both|Clitic=Dir _ _ _ _ 21 кваназе кваназе VERB verb VerbForm=Inf|AvarForm=Infinitive|Trans=Both _ _ _ _ 22 квенги квен NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2|Clitic=Add _ _ _ _ 23 букӀанила букӀине VERB verb VerbClass=III|Trans=Both|Clitic=Quot _ _ _ _ 24 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 731 # text = Заман анила, ва гьединаб рахӀатаб гӀумруялда бугеб гӀункӀкӀ цӀакъ чӀухӀанила. # text_ru = Прошло время и возгордилась от такой спокойной да сытой жизни мышь. # text_en = Time passed, and the mouse became very proud from such a calm and well-fed life. 1 Заман заман NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2|Abstract=Yes _ _ _ _ 2 анила а VERB verb Tense=Past|VerbForm=Conv|Aspect=Perf|AvarForm=AdverbialPast|Clitic=Quot _ _ _ _ 3 , , PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 4 ва базе VERB verb VerbClass=I|Mood=Imp|VerbForm=Fin _ _ _ _ 5 гьединаб гьединаб ADJ adj Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 6 рахӀатаб рахӀатаб ADJ adj Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 7 гӀумруялда гӀумру NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Loc|DeclType=2|Abstract=Yes _ _ _ _ 8 бугеб рахитбугеб ADJ adj Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 9 гӀункӀкӀ гӀункӀкӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2 _ _ _ _ 10 цӀакъ цӀакъ ADV adv _ _ _ _ _ 11 чӀухӀанила чӀухӀизе VERB verb Tense=Past|VerbForm=Fin|AvarForm=PastSimple|Trans=Both|Clitic=Quot _ _ _ _ 12 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 732 # text = Гьелда ракӀкӀалда кканила гьаб дунялалда жудедасан тӀадегӀанал щалго гьечӀилан. # text_ru = Стала думать, что она и её сынок всех на свете важнее. # text_en = She began to think that she and her son were more important than anyone else in the world. 1 Гьелда гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Class=III|Number=Sing|Case=Loc _ _ _ _ 2 ракӀкӀалда ракӀкӀалда NOUN noun Case=Loc|CaseSeries=1 _ _ _ _ 3 кканила ккезе VERB verb Tense=Past|VerbForm=Fin|AvarForm=PastSimple|Trans=Yes|Clitic=Quot _ _ _ _ 4 гьаб гьаб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 5 дунялалда дунял NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Loc|DeclType=2 _ _ _ _ 6 жудедасан жудедасан NOUN noun Case=Per|CaseSeries=1 _ _ _ _ 7 тӀадегӀанал тӀадегӀанаб ADJ adj Number=Plur|Case=Nom _ _ _ _ 8 щалго щал PRON pron PronType=Int|Number=Plur|Case=Nom|Clitic=Emp _ _ _ _ 9 гьечӀилан букӀине VERB verb VerbClass=Plur|Tense=Pres|VerbForm=Fin|Polarity=Neg|Trans=Both|Clitic=Quot _ _ _ _ 10 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 733 # text = КӀудияв гӀун вукӀанила гӀункӀкӀалъул васги, ва гьесие бокьанила чӀужу ячизе. # text_ru = А мышонок тем временем подрос и захотел жениться. # text_en = Meanwhile, the little mouse grew up and wanted to get married. 1 КӀудияв кӀудияб ADJ adj Class=I|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 2 гӀун гӀезе VERB verb Tense=Past|VerbForm=Conv|Aspect=Perf|AvarForm=AdverbialPast|Trans=Yes _ _ _ _ 3 вукӀанила букӀине VERB verb VerbClass=I|Tense=Past|VerbForm=Fin|AvarForm=PastSimple|Trans=Both|Clitic=Quot _ _ _ _ 4 гӀункӀкӀалъул гӀункӀкӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Gen|DeclType=2 _ _ _ _ 5 васги вас NOUN noun Class=I|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=1|Clitic=Add _ _ _ _ 6 , , PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 7 ва базе VERB verb VerbClass=I|Mood=Imp|VerbForm=Fin _ _ _ _ 8 гьесие гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Class=I|Number=Sing|Case=Dat _ _ _ _ 9 бокьанила бокьизе VERB verb VerbClass=III|Trans=No|Clitic=Quot _ _ _ _ 10 чӀужу чӀужу NOUN noun Class=II|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2 _ _ _ _ 11 ячизе ячизе VERB verb VerbForm=Inf _ _ _ _ 12 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 734 # text = «Амма щалгун гӀагарлъилел? Сверухъ киналго цӀакъ гӀадатиял, нилъее данде кколарел руго». # text_ru = «С кем бы нам породниться? Звери кругом совсем простые, и нам не пара». # text_en = "But who should we marry into? The animals around are all so simple, they are not worthy of us." 1 « « PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 2 Амма амма CCONJ conj ConjType=Advers _ _ _ _ 3 щалгун щал PRON pron PronType=Int|Number=Plur|Case=Nom|Clitic=Com _ _ _ _ 4 гӀагарлъилел гӀагарлъизе VERB verb Tense=Fut|VerbForm=Part|AvarForm=FutureParticiple|Trans=No _ _ _ _ 5 ? ? PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 6 Сверухъ сверухъ ADP post PostType=Denom _ _ _ _ 7 киналго кинабго PRON pron Number=Plur|Case=Nom _ _ _ _ 8 цӀакъ цӀакъ ADV adv _ _ _ _ _ 9 гӀадатиял гӀадатияб ADJ adj Number=Plur|Case=Nom _ _ _ _ 10 , , PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 11 нилъее нилъ PRON pron PronType=Prs|Person=1|Number=Plur|Case=Dat _ _ _ _ 12 данде данде ADP post PostType=Adv _ _ _ _ 13 кколарел кколареб ADJ adj Number=Plur|Case=Nom _ _ _ _ 14 руго букӀине VERB verb VerbClass=Plur|Tense=Pres|VerbForm=Fin|Trans=Both _ _ _ _ 15 » » PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 16 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 735 # text = Ахирги гьалъ хӀукму гьабула васасе бакъ гьаризе - гьелдасан берцинабги, борхатабги щибго гьечӀилан. # text_ru = И решила она засватать за своего сына солнце – ведь выше и краше солнца ничего нет. # text_en = Finally, she decided to arrange a marriage for her son with the sun – after all, there is nothing more beautiful and higher than the sun. 1 Ахирги ахирги ADV adv _ _ _ _ _ 2 гьалъ гьаб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Class=III|Number=Sing|Case=Erg _ _ _ _ 3 хӀукму хӀукму NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2|Abstract=Yes _ _ _ _ 4 гьабула гьабизе VERB verb VerbClass=III|Mood=Ind|Tense=Past|VerbForm=Fin|Aspect=Perf|AvarForm=Constative|Trans=Yes _ _ _ _ 5 васасе вас NOUN noun Class=I|Number=Sing|Case=Dat|DeclType=1 _ _ _ _ 6 бакъ Бакъ PROPN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=3|Proper=Yes _ _ _ _ 7 гьаризе гьабизе VERB verb VerbClass=Plur|VerbForm=Inf|AvarForm=Infinitive|Trans=Yes _ _ _ _ 8 - - PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 9 гьелдасан гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Class=III|Number=Sing|Case=Per _ _ _ _ 10 берцинабги берцинаб ADJ adj Class=III|Number=Sing|Case=Nom|Clitic=Add _ _ _ _ 11 , , PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 12 борхатабги борхатаб ADJ adj Class=III|Number=Sing|IntAgr=III|ExtAgr=III|Case=Nom|Clitic=Add _ _ _ _ 13 щибго щиб PRON pron PronType=Int|Class=III|Number=Sing|Case=Nom|Clitic=Emp _ _ _ _ 14 гьечӀилан букӀине VERB verb VerbClass=Plur|Tense=Pres|VerbForm=Fin|Polarity=Neg|Trans=Both|Clitic=Quot _ _ _ _ 15 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 736 # text = ГӀемераб ургъичӀого гьеб гьаригун анила гӀункӀкӀ бакъухъе. # text_ru = Недолго думая, пошла мышь к солнцу с этой просьбой. # text_en = Without much thought, the mouse went to the sun with this request. 1 ГӀемераб гӀемераб ADJ adj Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 2 ургъичӀого ургъичӀого ADV adv _ _ _ _ _ 3 гьеб гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 4 гьаригун гьабизе VERB verb VerbClass=Plur|VerbForm=Vnoun|SubCat=Masdar|AvarForm=Masdar|Trans=Yes|Clitic=Com _ _ _ _ 5 анила а VERB verb Tense=Past|VerbForm=Conv|Aspect=Perf|AvarForm=AdverbialPast|Clitic=Quot _ _ _ _ 6 гӀункӀкӀ гӀункӀкӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2 _ _ _ _ 7 бакъухъе бакъ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=All|DeclType=3 _ _ _ _ 8 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 737 # text = Бакъалъ гьеб битӀанила накӀкӀухъе, бокьараб мехалъ жиб бахчизабизе кӀолеб къуват бугин гьелъулилан. # text_ru = Солнце отправила её к туче; она сильнее, потому что может закрыть меня в любой миг. # text_en = The sun sent her to the cloud; it is stronger, because it can cover me at any moment. 1 Бакъалъ бакъалъ NOUN noun Case=Erg _ _ _ _ 2 гьеб гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 3 битӀанила битӀизе VERB verb VerbClass=III|Trans=Both|Clitic=Quot _ _ _ _ 4 накӀкӀухъе накӀкӀухъе VERB verb VerbForm=Conv|SubCat=Comp _ _ _ _ 5 , , PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 6 бокьараб бокьараб ADJ adj Class=III|Number=Sing|IntAgr=III|ExtAgr=III|Case=Nom _ _ _ _ 7 мехалъ мех NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Erg|DeclType=2 _ _ _ _ 8 жиб жиб PRON pron PronType=Rcp|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 9 бахчизабизе бахчизе VERB verb VerbClass=III|Voice=Cau|VerbForm=Fin|AvarForm=Causative _ _ _ _ 10 кӀолеб кӀвезе VERB verb Tense=Pres|VerbForm=Part|Aspect=Imp|AvarForm=PresentParticiple|Trans=Both _ _ _ _ 11 къуват къуват NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2|Abstract=Yes _ _ _ _ 12 бугин бугин ADV adv _ _ _ _ _ 13 гьелъулилан гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Class=III|Number=Sing|Case=Gen|Clitic=Quot _ _ _ _ 14 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 738 # text = Анила гӀункӀкӀ васасе накӀкӀ гьаризе. # text_ru = Пошла мышь к тучке и стала сватать её. # text_en = The mouse went to the little cloud and began to arrange a marriage with it. 1 Анила а VERB verb Tense=Past|VerbForm=Conv|Aspect=Perf|AvarForm=AdverbialPast|Clitic=Quot _ _ _ _ 2 гӀункӀкӀ гӀункӀкӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2 _ _ _ _ 3 васасе вас NOUN noun Class=I|Number=Sing|Case=Dat|DeclType=1 _ _ _ _ 4 накӀкӀ накӀкӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2 _ _ _ _ 5 гьаризе гьабизе VERB verb VerbClass=Plur|VerbForm=Inf|AvarForm=Infinitive|Trans=Yes _ _ _ _ 6 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 739 # text = НакӀкӀалъ абунила, гьуригун гӀагарлъаян. # text_ru = Сказала тучка породниться лучше с ветром. # text_en = The little cloud said it would be better to marry into the wind. 1 НакӀкӀалъ накӀкӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Erg|DeclType=2 _ _ _ _ 2 абунила абизе VERB verb Clitic=Quot _ _ _ _ 3 , , PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 4 гьуригун гьури NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2|Clitic=Com _ _ _ _ 5 гӀагарлъаян гӀагарлъаян X X _ _ _ _ _ 6 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 740 # text = - Гьеб жиндасанги кутакаб бугилан, ва жиб гьороца рахъ-рахъалде хъамулилан. # text_ru = — Он сильнее, потому что гоняет меня с места на место. # text_en = "He is stronger than me, because he drives me from place to place." 1 - - PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 2 Гьеб гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 3 жиндасанги жий PRON pron PronType=Rcp|Number=Sing|Case=Per|Clitic=Add _ _ _ _ 4 кутакаб кутакаб ADJ adj Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 5 бугилан букӀине VERB verb VerbClass=III|Tense=Pres|VerbForm=Fin|Trans=Both|Clitic=Quot _ _ _ _ 6 , , PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 7 ва базе VERB verb VerbClass=I|Mood=Imp|VerbForm=Fin _ _ _ _ 8 жиб жиб PRON pron PronType=Rcp|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 9 гьороца гьороца NOUN noun Case=Erg _ _ _ _ 10 рахъ-рахъалде рахърахъалде NOUN noun Case=All|CaseSeries=1 _ _ _ _ 11 хъамулилан хъамизе VERB verb Mood=Ind|Tense=Past|VerbForm=Fin|Aspect=Perf|AvarForm=Constative|Trans=Both|Clitic=Quot _ _ _ _ 12 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 741 # text = Цинги анила гӀункӀкӀ гьури абизе. # text_ru = Отправилась мышь сватать ветер. # text_en = So the mouse went to arrange a marriage with the wind. 1 Цинги цин ADV adv _ _ _ _ _ 2 анила а VERB verb Tense=Past|VerbForm=Conv|Aspect=Perf|AvarForm=AdverbialPast|Clitic=Quot _ _ _ _ 3 гӀункӀкӀ гӀункӀкӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2 _ _ _ _ 4 гьури гьури NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2 _ _ _ _ 5 абизе абизе VERB verb VerbForm=Inf|AvarForm=Infinitive _ _ _ _ 6 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 742 # text = Гьуриялъ гӀункӀкӀалда малъанила мегӀер гьареян, гьеб жиндасан къуватаб бугилан, ва жиндие нух къазе кӀолин гьелдаян. # text_ru = Ветер сказал взять себе в невестки гору, так как она сильнее, ведь она может преградить ему путь и остановить. # text_en = The wind told her to marry the mountain, as it is stronger than him, because it can block his path and stop him. 1 Гьуриялъ гьури NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Erg|DeclType=2 _ _ _ _ 2 гӀункӀкӀалда гӀункӀкӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Loc|DeclType=2 _ _ _ _ 3 малъанила малъизе VERB verb Tense=Past|VerbForm=Fin|AvarForm=PastSimple|Trans=No|Clitic=Quot _ _ _ _ 4 мегӀер мегӀер NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2 _ _ _ _ 5 гьареян гьабизе VERB verb VerbClass=Plur|Mood=Imp|VerbForm=Fin|Trans=Yes|Clitic=Quot _ _ _ _ 6 , , PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 7 гьеб гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 8 жиндасан жий PRON pron PronType=Rcp|Number=Sing|Case=Per _ _ _ _ 9 къуватаб къуватаб ADJ adj Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 10 бугилан букӀине VERB verb VerbClass=III|Tense=Pres|VerbForm=Fin|Trans=Both|Clitic=Quot _ _ _ _ 11 , , PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 12 ва базе VERB verb VerbClass=I|Mood=Imp|VerbForm=Fin _ _ _ _ 13 жиндие жий PRON pron PronType=Rcp|Number=Sing|Case=Dat _ _ _ _ 14 нух нух NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2 _ _ _ _ 15 къазе къазе VERB verb VerbForm=Inf|AvarForm=Infinitive|Trans=Yes _ _ _ _ 16 кӀолин кӀвезе VERB verb Mood=Ind|Tense=Past|VerbForm=Fin|Aspect=Perf|AvarForm=Constative|Trans=Both|Clitic=Quot _ _ _ _ 17 гьелдаян гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Class=III|Number=Sing|Case=Loc|Clitic=Quot _ _ _ _ 18 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 743 # text = Анила гӀункӀкӀ мегӀер абизе. # text_ru = Стала свататься мышь к горе. # text_en = The mouse went to arrange a marriage with the mountain. 1 Анила а VERB verb Tense=Past|VerbForm=Conv|Aspect=Perf|AvarForm=AdverbialPast|Clitic=Quot _ _ _ _ 2 гӀункӀкӀ гӀункӀкӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2 _ _ _ _ 3 мегӀер мегӀер NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2 _ _ _ _ 4 абизе абизе VERB verb VerbForm=Inf|AvarForm=Infinitive _ _ _ _ 5 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 744 # text = - Дуца васасе гьаре гӀункӀкӀ, - илан абунила мегӀералъ. - Гьелъ бокьараб бакӀалдаса дун борлъула, дидасанги къуватаб буго гьеб. # text_ru = — Засватай лучше мышку, — откликнулась гора. — Мышь всё же сильнее: она может прогрызть меня, где ей вздумается. # text_en = "It would be better to marry a mouse," the mountain responded. "The mouse is still stronger: it can gnaw through me wherever it pleases." 1 - - PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 2 Дуца мун PRON pron PronType=Prs|Person=2|Number=Sing|Case=Erg _ _ _ _ 3 васасе вас NOUN noun Class=I|Number=Sing|Case=Dat|DeclType=1 _ _ _ _ 4 гьаре гьабизе VERB verb VerbClass=Plur|Mood=Imp|VerbForm=Fin|Trans=Yes _ _ _ _ 5 гӀункӀкӀ гӀункӀкӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2 _ _ _ _ 6 , , PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 7 - - PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 8 илан илан PART part _ _ _ _ _ 9 абунила абизе VERB verb Clitic=Quot _ _ _ _ 10 мегӀералъ мегӀер NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Erg|DeclType=2 _ _ _ _ 11 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 12 - - PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 13 Гьелъ гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Class=II|Number=Sing|Case=Erg _ _ _ _ 14 бокьараб бокьараб ADJ adj Class=III|Number=Sing|IntAgr=III|ExtAgr=III|Case=Nom _ _ _ _ 15 бакӀалдаса бакӀаб ADJ adj Number=Sing|Case=Abl _ _ _ _ 16 дун дун PRON pron PronType=Prs|Person=1|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 17 борлъула борлъизе VERB verb VerbClass=III|Mood=Ind|Tense=Past|VerbForm=Fin|Aspect=Perf|AvarForm=Constative|Trans=Yes _ _ _ _ 18 , , PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ 19 дидасанги дун PRON pron PronType=Prs|Person=1|Number=Sing|Case=Per|Clitic=Add _ _ _ _ 20 къуватаб къуватаб ADJ adj Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 21 буго букӀине VERB verb VerbClass=III|Tense=Pres|VerbForm=Fin|Trans=Both _ _ _ _ 22 гьеб гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 23 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 745 # text = Гьеб мехалда гӀункӀкӀалда ракӀалде кканила жидер тухум-кьибилалдасан къуватаб дунялалда цойги гьечӀилан. # text_ru = И в этот момент осознала мышь, что сильнее её рода-племени и впрямь никого нет на свете. # text_en = At that moment, the mouse realized that stronger than her family and tribe there is indeed no one in the world. 1 Гьеб гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 2 мехалда мех NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Loc|DeclType=2 _ _ _ _ 3 гӀункӀкӀалда гӀункӀкӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Loc|DeclType=2 _ _ _ _ 4 ракӀалде ракӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=All|DeclType=2 _ _ _ _ 5 кканила ккезе VERB verb Tense=Past|VerbForm=Fin|AvarForm=PastSimple|Trans=Yes|Clitic=Quot _ _ _ _ 6 жидер жал PRON pron PronType=Rcp|Number=Plur|Case=Gen _ _ _ _ 7 тухум-кьибилалдасан тухумкьибилалдасан NOUN noun Case=Per|CaseSeries=1 _ _ _ _ 8 къуватаб къуватаб ADJ adj Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 9 дунялалда дунял NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Loc|DeclType=2 _ _ _ _ 10 цойги цойги X X _ _ _ _ _ 11 гьечӀилан букӀине VERB verb VerbClass=Plur|Tense=Pres|VerbForm=Fin|Polarity=Neg|Trans=Both|Clitic=Quot _ _ _ _ 12 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 746 # text = Ахиралдаги буссанила гӀункӀкӀ жиндирго къавулъе. # text_ru = В итоге вернулась мышь к своему племени. # text_en = In the end, the mouse returned to her own tribe. 1 Ахиралдаги ахиралдаги ADV adv _ _ _ _ _ 2 буссанила буссизе VERB verb VerbClass=III|Tense=Past|VerbForm=Fin|AvarForm=PastSimple|Trans=Yes|Clitic=Quot _ _ _ _ 3 гӀункӀкӀ гӀункӀкӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2 _ _ _ _ 4 жиндирго жибго PRON pron Number=Sing|Case=Gen _ _ _ _ 5 къавулъе къавулъе NOUN noun Case=All|CaseSeries=3 _ _ _ _ 6 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 747 # text = Гьений мадугьалихъ йикӀарай гӀункӀкӀалъул яс ячанила васасе. # text_ru = Сосватала она за сына дочь мыши, что жила по соседству. # text_en = She arranged a marriage for her son with the daughter of a mouse who lived nearby. 1 Гьений гьениб ADV adv Class=I _ _ _ _ 2 мадугьалихъ мадугьалихъ NOUN noun Case=Loc|CaseSeries=2 _ _ _ _ 3 йикӀарай бикӀизе VERB verb VerbClass=II|Tense=Past|VerbForm=Part|Aspect=Perf|AvarForm=PastParticiple|Trans=Yes _ _ _ _ 4 гӀункӀкӀалъул гӀункӀкӀ NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Gen|DeclType=2 _ _ _ _ 5 яс яс NOUN noun Class=II|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2 _ _ _ _ 6 ячанила бачине VERB verb VerbClass=II|Tense=Past|VerbForm=Fin|AvarForm=PastSimple|Trans=Yes|Clitic=Quot _ _ _ _ 7 васасе вас NOUN noun Class=I|Number=Sing|Case=Dat|DeclType=1 _ _ _ _ 8 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _ # sent_id = 748 # text = Гьелдасан хадуб гьезул гӀумру букӀаралдасанги лъикӀаб лъугьанила. # text_ru = Зажили они все вместе лучше прежнего. # text_en = After that, they all lived together better than before. 1 Гьелдасан гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Class=III|Number=Sing|Case=Per _ _ _ _ 2 хадуб хадуб ADP post PostType=Adv _ _ _ _ 3 гьезул гьеб PRON pron PronType=Dem|Person=3|Number=Plur|Case=Gen _ _ _ _ 4 гӀумру гӀумру NOUN noun Class=III|Number=Sing|Case=Nom|DeclType=2|Abstract=Yes _ _ _ _ 5 букӀаралдасанги букӀараб ADJ adj Class=III|Number=Sing|Case=Per|Clitic=Add _ _ _ _ 6 лъикӀаб лъикӀаб ADJ adj Class=III|Number=Sing|Case=Nom _ _ _ _ 7 лъугьанила лъугьине VERB verb Tense=Past|VerbForm=Fin|AvarForm=PastSimple|Trans=Yes|Clitic=Quot _ _ _ _ 8 . . PUNCT PUNCT _ _ _ _ _