<?xml version="1.0" ?>
<tmx version="1.4">
  <header creationtool="Avar-Dictionary" srclang="av"/>
  <body>
    <tu tuid="43617">
      <tuv lang="av">
        <seg>Вегун бечелъиларо.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Лежишь — не разбогатеешь.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>You won't get rich by just lying around.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="43641">
      <tuv lang="av">
        <seg>БегьунгутӀи гьечӀо, гьабунгутӀи гурони.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Ничего нет невозможного, но не всё можно делать.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Nothing is impossible, but not everything should be done.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="43698">
      <tuv lang="av">
        <seg>Печь бакичӀого чед бежуларо, чед бежинчӀого чехь гӀорцӀуларо.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Не истопивши печь, хлеба не испечёшь, не испечивши хлеба, живот не насытишь.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>You can't bake bread without heating the oven, and you can't fill your belly without baked bread.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="43717">
      <tuv lang="av">
        <seg>ХӀама бергьинегӀан чу векеризе биччаларо.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Коня не пускают вскачь, пока осёл не выиграет (пословица).</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>They don't let the horse gallop until the donkey wins (proverb).</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="43733">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бекьизе хур гуро, хьихьизе гӀи гуро.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Ни поля, чтобы вспахать, ни овец, чтобы пасти (о бедности).</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Neither a field to plow nor sheep to herd (proverb about poverty).</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="43761">
      <tuv lang="av">
        <seg>КкечӀеб бакӀалдаги велъанхъула гӀабдал.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Дурак смеётся и некстати (поговорка).</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>A fool laughs even out of place (proverb).</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="43778">
      <tuv lang="av">
        <seg>Белъунги бежунгийищ бацӀица гьан кунеб.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Волк-то мясо съедает не сварив и не пожарив (пословица).</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>The wolf eats meat without boiling or frying it (proverb).</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="43818">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бер бахъарасдаса нич бахъарав сурукъав вукӀуна.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Бесстыжий уродливее безглазого.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>The shameless is uglier than the eyeless.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="43870">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бералда бихьараб — битӀараб, гӀиналда рагӀараб — гьереси.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Глазами увидел — правда, ушами слышал — ложь.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>What eyes see is truth, what ears hear is a lie.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="43871">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бералда бихьараб гурони кӀалалъ бицунге.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Лишь то говори устами, что видел глазами.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Say only what you have seen with your own eyes.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="43872">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бералда бихьулаго гьереси бицуна.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Врёт и глазом не моргнёт.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>He lies without batting an eye.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="43911">
      <tuv lang="av">
        <seg>Берал руго — канлъи гьечӀо, кверал руго — рухӀ гьечӀо.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Глаза есть — зрения нет, руки есть — силы нет (о старости).</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>There are eyes but no sight, there are hands but no strength (about old age).</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="43944">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бергьарав — тӀад, тӀамурав — гъоркь.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Тот, кто победил, наверху, кого уложил — внизу (о борьбе).</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>The winner is on top, the loser is on the bottom (of wrestling).</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="43990">
      <tuv lang="av">
        <seg>ГьоцӀо бецӀцӀулебги — мацӀ, берсен лагӀулебги — мацӀ.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>С языка и мёд течёт, с языка и гадость выходит.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>From the same tongue flows honey, and from the same tongue flows filth (proverb).</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44001">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бертин халалъаги, рохел гӀемерлъаги!</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Да продлится свадьба, да умножится радость!</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>May the wedding last long, and may joy increase!</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44033">
      <tuv lang="av">
        <seg>Берцинаб надалда хур бекьуларо.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>На красивом лбу хлеба не вырастишь (с лица воды не пить).</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Beauty won't put food on the table.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44034">
      <tuv lang="av">
        <seg>Берцинаб рагӀуца борхатаб мегӀерги тӀуцлъизабулеб.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Вежливое слово даже высокую гору сделает низким.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>A polite word goes a long way.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44035">
      <tuv lang="av">
        <seg>Берцинаб кӀалзуе кӀиго бутӀа щвараб.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Кто вежлив на язык, тому дали в два раза больше.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>The polite tongue gets a double portion.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44062">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бесдал эбел чурулъ къаги, чохьол эбел нахулъ къаги.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Да утонет в помоях мачеха, да катается в масле родная мать.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>May the stepmother drown in slops, and the natural mother roll in butter.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44072">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бесдаллъун хутӀаразе талихӀ кьолареб.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Сиротам счастье не улыбнётся.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Happiness will not smile upon orphans.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44084">
      <tuv lang="av">
        <seg>бета багъарулеб гӀадат гьечӀо</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>кислое густое молоко не размешивают</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>it is not customary to stir curdled thick milk</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44088">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бетарахьдал кӀал цӀеги, мачӀгорахьдал чехь цӀеги.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Да наполнится рот кислым молоком, да наполнится живот свежим молоком.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>May the mouth be filled with sour milk, may the belly be filled with fresh milk.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44115">
      <tuv lang="av">
        <seg>БетӀер батӀиясул гӀакълу батӀияб, щекъер батӀиясул гьаракь батӀияб.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Каждая голова по-своему умна, из каждой гортани выходит свой звук.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Every head has its own mind, every throat has its own voice.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44158">
      <tuv lang="av">
        <seg>БетӀер тӀоргъокь букӀунин, габур цӀвакизабе.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Голова-то под шапкой, а шею сбрей до блеска (была бы соблюдена формальность).</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>The head is under the hat, so shave the neck to a shine (it's enough to follow formalities).</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44168">
      <tuv lang="av">
        <seg>БетӀер хӀалтӀичӀони — хӀатӀал свакала, хӀалтӀудаса къани — вакъун хутӀула.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Голова не варит — ноги устанут, труда боишься — голодным останешься.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>If the head doesn't work, the legs get tired; if you shy from work, you'll stay hungry.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44182">
      <tuv lang="av">
        <seg>БетӀералда тӀагъур гурого, хӀатӀида хьит гурого.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Ни шапки на голове, ни обуви на ногах (плохо одет).</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Nothing but a hat on the head, nothing but shoes on the feet (poorly dressed).</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44192">
      <tuv lang="av">
        <seg>БотӀрода тӀилал щвана.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>На (его) голове палки ломались.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Sticks were broken over his head.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44194">
      <tuv lang="av">
        <seg>БотӀроде бачӀараб горбоца баччула.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>То, что на голову наваливается, выдерживает шея.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>What falls on the head, the neck carries.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44200">
      <tuv lang="av">
        <seg>Радал батулеб бакӀалда лъе бетӀер.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Положи голову туда, где её утром найдёшь (иди ложись спать).</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Put your head where you will find it in the morning (go to sleep).</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44210">
      <tuv lang="av">
        <seg>БетӀерлъун ккаравго, бетӀер борхуге.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Не задирай нос тот час, как стал руководителем.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Don't turn up your nose the moment you become a leader.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44245">
      <tuv lang="av">
        <seg>БетӀергьан гьечӀеб боцӀи бацӀица чӀвала.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Бесхозную скотину волк зарежет.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>An unclaimed animal is slaughtered by the wolf.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44246">
      <tuv lang="av">
        <seg>БетӀергьанасул ракӀ — хӀалтӀуда, хӀалтухъанасул ракӀ — кванида.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Хозяин думает о работе, а работник — об обеде.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>The master's heart is on the work, the worker's heart is on food.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44247">
      <tuv lang="av">
        <seg>БетӀергьанасул чехь унтичӀони, чияр мугъ унтуларо.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Если у работодателя живот не болит, у работников спина не будет болеть.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>If the employer's stomach doesn't ache (with care), the worker's back won't ache (with work).</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44261">
      <tuv lang="av">
        <seg>БетӀергьанчиясул боцӀи берда цебе лъикӀ.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Хорошо, когда хозяйское добро находится перед его глазами.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>It is good when the owner's property is before his eyes.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44265">
      <tuv lang="av">
        <seg>бетӀеркӀодо — гӀакълугьечӀ</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>башка большая, а ума нет</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>big head, no brains</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44307">
      <tuv lang="av">
        <seg>Беццав чи чи нечоларев, гӀинкъав чи хӀинкъуларев.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Слепой не стесняется, глухой не боится.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>A blind man is not ashamed, a deaf man is not afraid.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44311">
      <tuv lang="av">
        <seg>РакӀ унтун гӀодани, беццаб бадисаги магӀу бачӀунеб.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Если от души заплачет, и из слепого глаза слёзы вытекут.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>If one cries from the heart, tears will flow even from a blind eye.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44320">
      <tuv lang="av">
        <seg>Беццарабго кӀалалъ какизеги ккезе гурин.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Как бы не пришлось хулить теми же устами, которыми хвалили.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Let it not be that the same mouth that praised must later revile.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44321">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бадиве веццуге, нахъасан какуге.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>В глаза не хвали, за глаза не хули.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Do not praise to the face, do not revile behind the back.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44325">
      <tuv lang="av">
        <seg>Мунго дуцаго веццуге, цогидаз веццизе те.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Не восхваляй себя, пусть другие тебя хвалят.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Do not praise yourself; let others praise you.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44326">
      <tuv lang="av">
        <seg>ЛъикӀлъи бецце, квешлъи каке.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Добро восхваляй, а зло порицай.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Praise the good, revile the evil.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44329">
      <tuv lang="av">
        <seg>КӀиябго бер беццас цо бер беццасда беццукилан абурабила.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Слепой на оба глаза слепцом обозвал слепого на один глаз.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>A man blind in both eyes called the one-eyed man a 'blind fool'.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44336">
      <tuv lang="av">
        <seg>БецӀаб сордо — бацӀил сордо.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Тёмная ночь — волчья ночь.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Dark night is a wolf's night.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44377">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бечелъиялъ чиясул бече лъугьинавула.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Богатство превращает человека в простофилю.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Wealth turns a man into a fool.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44378">
      <tuv lang="av">
        <seg>БачитӀа босарабгӀамал гӀакдатӀа толареб.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Привычку, приобретённую в детстве, в зрелом возрасте не бросают.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>A habit acquired as a calf is not left as a cow.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44387">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бечедавги мискинавги чи мусруялъ ращалъизарула.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Богача и бедняка саван уравнивает.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>The shroud equalizes the rich and the poor.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44389">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бечедасда мискинчи вихьуларо.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Богатый бедного не замечает.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>The rich does not see the poor.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44390">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бечедасул квер кибего гӀунтӀула.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Богатого рука доходит до всего.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>A rich man's hand reaches everywhere.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44395">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бечелъиялъ чи рахӀаталда толаро.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Богатство не оставляет человека в покое.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Wealth does not leave a person in peace.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44396">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бечелъиялъ чиясе чанги гӀакъуба кьола.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Богатство приносит человеку немало мучений.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>Wealth brings a person many torments.</seg>
      </tuv>
    </tu>
    <tu tuid="44400">
      <tuv lang="av">
        <seg>Бечелъизе бокьани — хӀалтӀе.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="ru">
        <seg>Хочешь стать богатым — трудись.</seg>
      </tuv>
      <tuv lang="en">
        <seg>If you want to be rich, work.</seg>
      </tuv>
    </tu>
  </body>
</tmx>
