Real Texts

Where a word actually gets used.

Every document below is a real text — folklore, news, radio, records. Open one to read it, or search across all of them for a word.

Browse Texts Search Inside Them

Иран

Wikipedia · 58 lines · added 21 Jul
Author
Unknown
Genre
Unknown
Language
Avar
Tags
None
Grammar tags
94.4%
  1. 1
    Тахшагьар - Тегьран.
  2. 2
    БакътӀерхьуда гӀорхъи уна ГӀиракъгун, шималгун-бакътӀерхьуда - Азарбижан, Армения ва Турциягун, шималалдаса - Туркменистангун, бакъбаккуда - Афгъанистан ва Пакистангун.
  3. 3
    Шималалдаса Ираналъул гӀорхъи чурула Каспий ралъадалъ, жунубалдаса - Гьинд океаналъул Парс ва ГӀуман заливаца.
  4. 4
    ГӀемерал гӀасрабаца гьаб пачалихъалъул Машрикъалъул регионалда цӀцӀикӀкӀарасаб асар букӀана, амма жакъаги Иран жиндир ГӀЖПялда балагьун исламияб гӀаламалда ункъабилеб экономика ва БакътӀерхьул Азиялда кӀиабилеб экономикалъун ккола.
  5. 5
    Гьеб гурони, технологиял церетӀеялъул рахъалдаса Иран ккола регионалда бищун церетӀурал пачалихъаздаса.
  6. 6
    Гьединго Ираналъул ракь буго Евразиялъего стратегикияб рахъалдаса кӀвар бугеб регионалда ва пачалихъалъухъ чӀахӀиял нарталъул ва тӀабигӀияб газалъул запасал руго.
  7. 7
    Парсал, азарбижанал, курдал ва лурал ккола Ираналъул бищун чӀахӀиял халкъаллъун.
  8. 8
    Ираналъул хӀукуматияб тарих рикӀкӀуна дунялалда бищунго некӀсияздасан, хъвай-хъвагӀаяздалъун гьелъул заман бахула 5 азарсонида.
  9. 9
    Гьелъул ракьалда, Хузестаналда, тӀоцебесеб Элам хӀукумат гӀуцӀана нелъер эраялдаса цебе III азарсонида.
  10. 10
    Дариил I заманалда Парс империя тӀибитӀана Юнаналдаса ва Киренаикалдаса бахъун Гьинд ва Тарим гӀоразда щвезегӀан.
  11. 11
    Иран, тӀолго жиндир хъвай-хъвагӀиялъул тарихалда жаниб жиб Парс-абун лъалеб, 2 азар соналъ букӀана дунялалъул бищун цӀцӀикӀкӀараб асар бугеб сиясияб ва маданияб марказлъун.
  12. 12
    Цо-цо къавмал Иранияб тӀалъиялъул бакътӀерхьул рахъалда чӀана; балучал ана бакъбаккул рахъалда ва ГӀуман заливалъул рагӀаллъуда.
  13. 13
    Мидиязе кӀвана жедер кверщалихъ тӀолго бакътӀерхьул Иран ва цо-цо бакъбаккул ракьалги рачизе.
  14. 14
    Бабиланиялгун цадахъ гьез Ассириялъул империя щущах бана, Месопотамия ва Урартуги бахъана.
  15. 15
    Курашица Экбатана кодо босула ва живго Мидиялъул ва Парсалъул ханлъун лъазавула.
  16. 16
    Мидиязул Иштувегу ханин абуни гьеб заманалъ асирлъун ккола, амма хадув эркен гьавула ва цо останалъул бетӀерлъун тола.
  17. 17
    Курашил вас Камбизица II инсул империялъул ракьал Мисралда ва ХӀабашиялда щун гӀатӀид гьарула.
  18. 18
    Камбиз хведал ва гьелдаса хадуб ханасул рокъор лъугӀарал чӀваял ва кьалазул хӀасилалда, ханлъуда вачӀула Дарий Гистасп.
  19. 19
    Гьанжесеб Ираналъул цӀикӀарасеб территория ккана Селевкиязул кверщалихъ, амма дагьаб хадуб парфяназул хан Митридат I цӀиял ракьал рахъизе гӀоло гьужумал гьаризе байбихьана ва Персиягун Мавараннагьр жиндирго пачалихъалда жанир рачана.
  20. 20
    Нилъер эраялда цебе 92 соналда Парфиялдаги Рималдаги гьоркьоб гӀорхъи бикьана Евфрат гӀоралъул русло ккун, амма румал кватичӀого парфянал магърибиял сатрапиязда тӀад гьужум гьабуна ва парфияца къезе гьаруна.
  21. 21
    Гьеб гьужумалъе жаваб хӀисабалда парфянаца гьабураб чабхъадул хӀасилалда Левант ва Анатолия бахъана румазухъан, амма хадур Марк Антонийил бояца цӀидасан Евфрат гӀоралъул рагӀалда нахъе реххана.
  22. 22
    Гьелдаса хадуб Парфиялда цоялдаса хадуб цояб ккун гражданлъиялъул рагъал тӀоритӀана Рималъ парфиназдаги греказдаги гьоркьоб питна бекьиялъул хӀасилалда.
  23. 23
    224 соналъ Ардашир Папакан абурав, Парсалда бугеб Хейр шагьаралъул бетӀерасул васас, парфян хан Артабан IV боги гъурун кӀиабилеб Персиялъул империя гӀуцӀула - Ираншагьр абун цӀарги лъола гьеб пачалихъалда, гьелъул тахшагьарги Фирузабадалда тола, живгоги цӀияб Сасаниязул династиялъул кьучӀ лъуравчилъунги вахъула.
  24. 24
    Гьеб заманалда арстократиялъул ва зартуштиял рухӀаниязул асар ва къуват цӀикӀуна, цогидал дин ккурал чагӀазе квалквал гьабула.
  25. 25
    Административияб реформа тӀобитӀана.
  26. 26
    Сасанияца румалгун ва Марказияб Азиялдаса кочевникалгун рагъал гьарула.
  27. 27
    Бищун кӀудияб шагьаралда - Тегьраналда гӀумру гьабула 8,7 млн чияс (ва 14 млн шагьаралъул агломерациялда).
  28. 28
    Тегьраналда бакӀарун буго пачалихъалъул бащадаса цӀцӀикӀкӀараб промышленнияб къуват, гьени гьоркього уна - автомобилазул, электронияб, яргъил, химикияб ва кванил производство.
  29. 29
    КӀиабилеб бищун кӀудияб шагьар ккола - Машгьад, гьеб буго шигӀияз мукъадасаблъун рикӀкӀунеб шагьар.
  30. 30
    Халкъалъул къадар бихьизабуралдаса цӀцӀикӀкӀун бугел шагьарал
  31. 31
    - 800 000-даса 999 999-ялде вахарав чи.
  32. 32
    - 500 000-даса 749 999-ялде вахарав чи.
  33. 33
    - 300 000-даса 499 999-ялде вахарав чи.
  34. 34
    Иран бикьула 31 останалда
  35. 35
    1950 соналда цебе Иран бикьулеб букӀана 12 останалда: Ардалян, Азарбижан, Балучистан, Парс, Гилан, Араки-ГӀажам, Хурасан, Хузестан, Керман, Ларестан, Лурестан ва Мазандаран.
  36. 36
    Амма 1990-абилел соназ лъимергьаби лъалаго дагьлъана ва наслаби гӀезариялъул даражаялдасаги гъоркье ккана.
  37. 37
    ТӀолго лъимергьабиялъул коэффициент - 1,87 (наслаби гӀезариялъе букӀине ккола 2,15).
  38. 38
    Халкъалъул 61% цӀцӀикӀкӀараб процент гӀадамзул буго 30 сон тӀубачӀеб гӀелалъул .
  39. 39
    Лъайбосиялъул даража бахула 84 %, урбанизация - 71 %.
  40. 40
    ГӀемерисел ираниял руго бесурманал.
  41. 41
    Халкъалъул 85 % - ккола шигӀиял .
  42. 42
    ГӀиракъ, Азарбижан ва БахӀрейн пачалихъалгун, Иран ккола шӀигӀияб халкъалъул процент бащадасан цӀцӀикӀкӀараб бугеб пачалихъаздаса, амма, «Вилаят Факигь» абураб хӀукуматияб доктринаялда рекъон хӀукуматалъул сиясат шигӀизмалда тӀад гӀуцӀун гьечӀо.
  43. 43
    Къум шагьар рикӀкӀула шигӀизмалъул марказлъун.
  44. 44
    Гьенир руго гӀемер диниял университетал ва семинариял.
  45. 45
    Машгьадалда буго шигӀиязе цӀакъ кӀвар бугеб Имам Резал зиярат.
  46. 46
    Cунниязул къадар расмияб информациялда рекъон буго 9 %, амма цогидал баяназда рекъон гьезул къадар хӀатта 20% бахулеб батула.
  47. 47
    Христианазул къадар ккола 4 %.
  48. 48
    ХутӀараб 2 % жанир уна бахаял, мандеял, индусал, изидал, зартуштиял, иудеял.
  49. 49
    Ахирисеб кӀиго расмияб къагӀидаялъ хӀукуматалъ рикӀкӀула ва къануналъ цӀунула.
  50. 50
    Ираналда буго кваранрахъалъулаб транспорт иналъул къагӀида .
  51. 51
    Гьеб ккола «Арияб пачалихъ»-абураб магӀна кьолеб прилагательное яги «Ариязул пачалихъ»-абун бугеб генетив, гьаб калимаялдаса кьучӀ босулеб авест.
  52. 52
    ГӀемар гӀасрабаца батӀераб динлъун гьениб букӀана зартуштияб дин.
  53. 53
    XVI гӀасруялда Ираналъул хӀукуматияб динлъун лъугӀана ислам.
  54. 54
    Ираналъул халкъалъул 67,5 % гӀумру гьабула шагьаразда.
  55. 55
    2030-абилеб соналда гьеб къадар 80 % бахине рес буго.
  56. 56
    1950-абилеб соналъ гьзул къадар дагьлъана 10-яллда щвезегӀан, ва хадуб 1960 соналдаса 1981 соналда щвезегӀан гьезул къадар бахана 28 останалде.
  57. 57
    2004 соналъ Хурасан бикьана 3 останалда, ва гьединго 2010 соналъ Тегьранги - 2 батӀаяб останалда.
  58. 58
    1979 соналдаса бахъун 2006 соналде щвезегӀан халкъалъул къадар кӀицӀул цӀцӀикӀкӀана ва бахана 70 495 782 чиясда, цинги 2011 соналъ - 75 149 669 чиясдаги.
Export this text: CSV · Excel · CoNLL-U
Report an error