Phonology syllables, stress, spelling Show ▾ Hide ▴
- Transcription
- [ˈt͡ɬʼːu.ru]
- Plain keyboard
- tl'uru · ASCII, no special letters
- Syllables
- кьу·ру · 2 syllables
- Sound pattern
- CV.CV · C = consonant, V = vowel
- Latin spelling
- ƛʼuru
Syllables, stress pattern and Latin spelling are worked out from the spelling by rule.
Meaning
-
rock, cliff, crag, precipice
утёс; скала; скала, круча, утёс
Grammar what kind of word it is, and how it behaves Show ▾ Hide ▴
- Part of speech
- Noun
- Noun class
- class III · things and animals
- Declension
- Second Declension (-лъ)
- Number
- countable · has a singular and a plural
- Plural
- кьурал
- Etymology
- native
- Homograph group
- 227761
- Database id
- 227761
- Added
- 2025-06-07
Morphology and grammar info 26 stored forms · Grey means we worked it out by rule, not from a text. Show ▾ Hide ▴
Some forms below are generated from rules and may be wrong — green “verified” forms are confirmed in the corpus. Learn more
Core Cases
| Case | Singular | In texts | Plural | In texts |
|---|---|---|---|---|
| Nominative who / what |
кьуру
/[t͡ɬʼːuru]/
|
🔒
138
|
кьурал
/[t͡ɬʼːural]/
|
🔒
937
|
| Ergative by whom |
кьуруялъ
/[t͡ɬʼːurujaɬ]/
|
🔒
3
|
кьураз
/[t͡ɬʼːuraz]/
|
🔒
6
|
| Genitive of whom / of what |
кьуруялъул
/[t͡ɬʼːurujaɬul]/
|
🔒
2
|
кьуразул
/[t͡ɬʼːurazul]/
|
🔒
25
|
| Dative to whom |
кьуруялъе
/[t͡ɬʼːurujaɬe]/
|
🔒
0
|
кьуразе
/[t͡ɬʼːuraze]/
|
🔒
16
|
Locative (Spatial) Cases
Series 1 -да · on, on the surface
| Case | Singular | In texts | Singular (alt. 1) | In texts | Plural | In texts |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Locative where |
кьуруда
/[t͡ɬʼːurujalda]/
|
🔒
8
|
кьуруялда
/[t͡ɬʼːurujalda]/
|
🔒
7
|
кьуразда
/[t͡ɬʼːurazda]/
|
🔒
12
|
| Allative to where |
кьуруялде
/[t͡ɬʼːurujalde]/
|
🔒
1
|
кьуруде
/[t͡ɬʼːurujalde]/
|
🔒
1
|
кьуразде
/[t͡ɬʼːurazde]/
|
🔒
1
|
| Ablative from where |
кьуруялдаса
/[t͡ɬʼːurujaldasa]/
|
0
|
—
|
0
|
кьураздаса
/[t͡ɬʼːurazdasa]/
|
🔒
3
|
| Perlative through / along |
кьурудасан
/[t͡ɬʼːurujaldasan]/
|
🔒
1
|
—
|
0
|
кьураздасан
/[t͡ɬʼːurazdasan]/
|
0
|
Series 2 -хъ · at, by, near
| Case | Singular | In texts | Plural | In texts |
|---|---|---|---|---|
| Locative where |
кьуруялъухъ
/[t͡ɬʼːurujaɬuq͡χː]/
|
🔒
1
|
кьуразухъ
/[t͡ɬʼːurazuq͡χː]/
|
0
|
| Allative to where |
кьуруялъухъе
/[t͡ɬʼːurujaɬuq͡χːe]/
|
0
|
кьуразухъе
/[t͡ɬʼːurazuq͡χːe]/
|
0
|
| Ablative from where |
кьуруялъухъа
/[t͡ɬʼːurujaɬuq͡χːa]/
|
0
|
кьуразухъа
/[t͡ɬʼːurazuq͡χːa]/
|
0
|
| Perlative through / along |
кьуруялъухъан
/[t͡ɬʼːurujaɬuq͡χːan]/
|
0
|
кьуразухъан
/[t͡ɬʼːurazuq͡χːan]/
|
0
|
Series 3 -лъ · in, inside
| Case | Singular | In texts | Plural | In texts |
|---|---|---|---|---|
| Locative where |
кьуруялъулъ
/[t͡ɬʼːurujaɬuɬ]/
|
0
|
кьуразулъ
/[t͡ɬʼːurazuɬ]/
|
0
|
| Allative to where |
кьуруялъулъе
/[t͡ɬʼːurujaɬuɬe]/
|
0
|
кьуразулъе
/[t͡ɬʼːurazuɬe]/
|
0
|
| Ablative from where |
кьуруялъулъа
/[t͡ɬʼːurujaɬuɬa]/
|
0
|
кьуразулъа
/[t͡ɬʼːurazuɬa]/
|
0
|
| Perlative through / along |
кьуруялъулъан
/[t͡ɬʼːurujaɬuɬan]/
|
0
|
кьуразулъан
/[t͡ɬʼːurazuɬan]/
|
0
|
Series 4 -кь · under, beneath
| Case | Singular | In texts | Plural | In texts |
|---|---|---|---|---|
| Locative where |
кьуруялъукь
/[t͡ɬʼːurujaɬut͡ɬʼː]/
|
0
|
кьуразукь
/[t͡ɬʼːurazut͡ɬʼː]/
|
0
|
| Allative to where |
кьуруялъукье
/[t͡ɬʼːurujaɬut͡ɬʼːe]/
|
0
|
кьуразукье
/[t͡ɬʼːurazut͡ɬʼːe]/
|
0
|
| Ablative from where |
кьуруялъукьа
/[t͡ɬʼːurujaɬut͡ɬʼːa]/
|
0
|
кьуразукьа
/[t͡ɬʼːurazut͡ɬʼːa]/
|
0
|
| Perlative through / along |
кьуруялъукьан
/[t͡ɬʼːurujaɬut͡ɬʼːan]/
|
0
|
кьуразукьан
/[t͡ɬʼːurazut͡ɬʼːan]/
|
0
|
Series 5 -б · among, within a mass
| Case | Singular | In texts | Plural | In texts |
|---|---|---|---|---|
| Locative where |
кьуруялъуб
/[t͡ɬʼːurujaɬub]/
|
0
|
кьуразуб
/[t͡ɬʼːurazub]/
|
0
|
| Allative to where |
кьуруялъубе
/[t͡ɬʼːurujaɬube]/
|
0
|
кьуразубе
/[t͡ɬʼːurazube]/
|
0
|
| Ablative from where |
кьуруялъуса
/[t͡ɬʼːurujaɬusa]/
|
0
|
кьуразуса
/[t͡ɬʼːurazusa]/
|
0
|
| Perlative through / along |
кьуруялъусан
/[t͡ɬʼːurujaɬusan]/
|
0
|
кьуразусан
/[t͡ɬʼːurazusan]/
|
0
|
Usage examples 10 set expressions · 6 sentences from real texts Show ▾ Hide ▴
Set expressions idioms, proverbs, collocations Show ▾ Hide ▴
-
Эгъе кьураниги кьолбое гӀолев, кьурун вуссаниги росдае гӀолев.
На пятке повернётся — весь род послушается, повернувшись, посмотрит — весь аул побоится (фольк. о храбреце).
Proverb
-
Нух гьечӀеб кьуру букӀунареб, кьо гьечӀеб гӀор букӀунареб.
Есть скала — есть и тропа по ней, есть река — есть и мост над ней (посл.).
Proverb
-
накӀкӀал тӀад тӀупараб кьурул гӀус гӀадин
мрачнее тучи, не в духе (букв. как утёс, затянутый тучами)
Idiom
-
МичӀил кьолбода кьагӀрил тӀегь бижуларо, кьурул нохъода гӀарац-месед бахъуларо.
На корнях крапивы цветок не вырастишь, в пещере под скалой серебро и золото не выкопаешь.
Proverb
-
Да застрянешь ты в скале! (проклятие)
Speech Formula (Etiquette/Ritual)
-
один глаз на реку, другой на скалу (о косоглазии)
Saying
-
стать известным, прогреметь на весь мир
Idiom
-
Да свалится на тебя утёс! (проклятие)
Speech Formula (Etiquette/Ritual)
-
отнять с силой (вырвать из рук)
Idiom
-
ГӀин кьурун мацӀ къватӀибе рехулеб жо.
Ухо покрутишь — язык высунет (нартил чирахъ — керосиновая лампа).
Sentence Example
From the corpus sentences from real texts Show ▾ Hide ▴
-
Дида аскӀоса киениги кьуризеги кьуруге.
От меня никуда и убегать не убегай.
-
Гьин кьурун кьолонив лъолев лъимер гуро дун!
Я не ребенок, посаженный в седло, выдранный за ухо!
-
бурав кьурулеб жо
отвёртка
-
кьурулагогурун ккезе
закрутиться
-
кьурун вуссин
поворот
-
кьурун бухьине
скрутить
Spot a mistake?
Some forms are worked out by rule and can be wrong. If you speak Avar, your correction is worth more than the algorithm.