МахӀмуд Жалалудин-апанди ад-Дагъистани
Explore the content and search within this document
Document Information
Source:
Wikipedia
Author:
Unknown
Date:
Unknown
Genre:
Unknown
Language:
Avar
Tags:
None
Added:
Jul 21, 2025 12:50
POS-tagging Coverage:
94.6%
(Jun 13, 2026)
Search within this document
All Sentences (27)
27 sentences
1
ID: 82773
Рокъоб ислам диналъул гӀелмаби цӀаларав, гӀараб хатӀалдехун гӀишкъу ккарав ва пагьму бугев МахӀмуд Жалалудиница хӀукму гьабула доб заманалъул машгьурал хатӀатал Ахъ Малла ГӀумарапанди, МухӀаммад Расимапандил тӀалиб ГӀабдулатӀипапанди, Ямакзаде СалихӀапанди ва Абубакар Рашидапанди гӀадал устарзабазухъа дарс босизе.
2
ID: 82774
Амма, цо биценалда рекъон, хъачӀаб гӀамал-хасияталъул, согӀаб тӀабигӀаталъул чи вукӀиналъ, гьез МахӀмуд восун гьечӀо жидедаго цеве цӀализе.
3
ID: 82775
Сабур гьабунгутӀиялъе гӀиллалъун магӀаруласе хасиятаб гӀамалкӀодолъиялъул асар жиндилъ букӀиналъ, цониги устарасул дарс, бетӀералдаса байбихьун аххаде щвезегӀан бачун, тӀадкъарал хӀалтӀаби тӀуран, кколеб ижаза босун гьечӀо МахӀмуд Жалалудиница.
4
ID: 82776
Гьединлъидал, живго хӀалтӀун, доб заманаялъул турказул машгьурал хатӀатал шайих ХӀамдуллагьил ва хӀапиз ГӀусманил асаразухъ балагьун, хъвадаризе ругьунлъиялъ, жинцаго жиндирго махщел цебетӀезабун ва устарасул даражаялде вахун, цо хасаб стилалъул бетӀергьанасул даражаялде щола МахӀмуд Жалалудин.
5
ID: 82777
ГӀелмияб гӀумруялъул байбихьуда гьев магӀарулав турк жамагӀаталда жанив лъалаан МахӀмудил Мавдуд абураб цӀар гъоркь хъварал асараздалъун.
8
ID: 82780
Гьесул цӀакъ берцинаб хатӀалъ хъварал Къуръаналъулги, Къуръаналъул аятазулги ва диниял шигӀрабазул, дугӀабазул тӀахьазги, хъорщодаги, ххамидаги хъварал шигӀрабазул мухъазги, батӀи-батӀиял хатӀазул мисалал жанире рачарал мажмугӀазги жидерго мустахӀикъаб бакӀ ккун буго турказул музеяздаги коллекциябаздаги.
9
ID: 82781
Гьединго гьес нахъе тана некӀсиял хатӀазул асаразда релълъенарун хъварал шигӀрабиги мажмугӀалги.
10
ID: 82782
Амма, биценазда рекъон, гьесул цогидаб, «жали сулс» абураб хатӀ букӀун буго дагьабго хъачӀаб, камиллъи гьечӀеб, хӀаракал загӀипаб.
11
ID: 82783
Гьеб сабаблъун, гьеб дандекквезе бегьулареб букӀун буго гьесулго заманаялъул машгьурав цогидав хатӀат МустӀапа Ракъимил хӀаракатаб ва хӀалуцараб сурат бугеб гьайбатаб къагӀидаялде.
12
ID: 82784
Гьеб гьедин бугониги МахӀмудапандил машгьурав тӀалиб МухӀаммад ТӀагьирил бихьизабиялда рекъон, султӀан ГӀабдул Мажидица жиндир заманалда МустӀапа Ракъимил нух босараб хатӀатазул цо къокъа МахӀмуд Жалалудин-апандил нухдасан билълъине тӀамун букӀун буго.
13
ID: 82786
Жиндирго килщазда къаламги нахъбилълъинабулаго, гьес щибаб хӀарпалъе кьолаан цо хасаб, такрарлъи гьечӀеб гугьар».
14
ID: 82787
Цогидаб асаралда тӀадегӀанаб къимат кьолеб буго устарасул махщалилал къагӀидабазе: «МахӀмуд Жалалудин вукӀана анцӀила кӀиго батӀияб хатӀалъул бетӀергьанлъун ва жеги цӀиялги ургъулел рукӀана гьес.
17
ID: 82790
Гьелъул бицунеб хӀужалъун ккола, гьев вукӀин султан Селим III-абилесул эбел МихӀрамшагь Валиде СултӀанил хабада, тарихияб мармар ганчӀида гьарурал хъвайхъвайгӀаязул авторлъун».
18
ID: 82791
ГӀусманиязул империялда билълъараб практикаялда рекъон, падишагьасул пурманал хъвалеб цо хасаб хатӀ букӀун буго - "дивани хатӀ" абураб.
19
ID: 82792
Гьеб хатӀалъ МахӀмуд Жалалудиница падишагьасул пурманал хъвалел рукӀанилан абураб жо кибниги хъван гьечӀониги, амма дивани хатӀалъ МахӀмудица хъвараб ва гьес гъоркь квер лъураб цо шигӀруялъ нугӀлъи гьабулеб буго гьев гьеб хасаб хатӀалъулги кӀудияв, бажари бугев устар вукӀараблъиялъе.
20
ID: 82793
Гьаниб абизе ккола, МахӀмуд Жалалудинапандил чӀужу Асма Ибратицаги танин жиндирго цӀар хатӀалъул сангӀаталдайилан.
21
ID: 82794
Ахираб заманалда Турциялда гьарурал цӀехрехазул хӀасилалда ратана МахӀмуд Жалалудинапандица нахъе тарал гӀемерал асарал: хъорщода, ганчӀида, ххамида, батӀибатӀиял бакӀазда гьарурал хъвай хъвагӀаял, гьесул квералъ хъварал диниял шигӀрабазул мажмугӀал ва гьел гурел цогидалги.
22
ID: 82796
Гьанив вукъун вугин хъвалеб буго МахӀмуд Жалалудин]] Истамбулалда, Босфоралъул рагӀалда бугеб Иставроз районалда хъизангун цадахъ гӀумру гьабулев вукӀарав МахӀмуд Жалалудинапанди ад-Дагъистани хвана 1829 соналда (гьижрияб 1245) ва вукъун вуго шайих МахӀмудил дергахӀалъул хабалазда.
23
ID: 82797
Гьанже гьев кӀудияв гӀалимчиясул ва хатӀатасул хоб бугеб бакӀ лъалеб гьечӀо, амма гьесул жибго зани цӀунун буго гьеб дергахӀалда.
24
ID: 82798
ХатӀат шайихзабаздаса Алжаналда бакӀ щварав, рахӀмат насиблъарав ва БетӀергьан тӀасалъугьарав МахӀмуд Жалалудин апандил рухӀалъе гӀоло алПатихӀа.
25
ID: 172846
Амма падишагь хун хадуса гьезул гӀемерисел жидерго устарасул нухде тӀадруссун руго.
26
ID: 172847
«Ислам каллиграфиялъул вакилзаби» абураб макъалаялъул автор МухӀамад ТӀагьирица гьадинаб къимат кьолеб буго магӀаруласул махщелалъе: «ХӀатта бищун ругьунаб, гӀадатаб хӀалтӀицин МахӀмуд Жалалудиница гьабулаан цӀакъ ургъун, кӀваркьун.
27
ID: 172857
Гьединго ратун руго гьесул лъади Асмал ва тӀалиб МахӀмудТӀагьирил квераз хъварал асаралги.